Atların enerji ve protein ihtiyacının hesaplanmasında canlı ağırlık önemli olmaktadır. Atların vücut ağırlığı, göğüs kafesi çevresi ve vücut uzunluğundan yararlanarak ölçülebilir.

Kışın açık ahırda tutulan atlara, düşük sıcaklığa ve soğuklara uyabilmeleri için rasyon miktarı biraz arttırılır.

KURU MADDE (KM) İHTİYACI Atların sindirim kanalı aşırı doldurularak ölü ağırlık yaratılmamalı, bunlara 2-2.5 kg/100 kg CA hesabıyla KM verilmelidir. Yaşama payı KM alımı %CA için 2, verim payı için 3'dür. Ortalama yem ihtiyacı hafif çalışmada günde hayvan başına 40, ağır çalışmada 60-85 kg 'dır.

ENERJİ İHTİYACI Karbonhidrat, protein ve yağlardan enerji kaynağı olarak faydalanılabilir. Atlarda, proteinlerin maliyetinin çok yüksek olması ve esas olarak nitrojen kaynağı olmalarından dolayı enerji kaynağı olarak kullanılmamaktadır. Atlarda rasyona % 15 oranında konulan bitkisel ve hayvansal yağlar çok iyi bir şekilde değerlendirilmektedir. Özellikle yüksek enerji ihtiyacı olan laktasyondaki kısraklar ve yüksek verimli atlar için yemlerin enerji yoğunluğuna (SE/kg KM) dikkat etmek gerekir. Yüksek performanslı atların enerji ihtiyacı ise 150 MJ' ün üzerindedir. İş enerjisini atların kondisyonu, yoğunluğu, süresi, antrenman, jokey ağırlığı, binicinin kabiliyeti, çevre ısısı etkiler.

HAM PROTEİN İHTİYACI Amino asit emilimi özellikle ince bağırsaklarda olmakla birlikte bir miktarda kolonda gerçekleşmektedir. Atlarda protein ihtiyacı ham protein (HP) olarak ifade edilmektedir. Protein nitelikli olmayan azotlu bileşiklerin (NPN) rasyona katılması, fermantasyonun sindirim kanalı sonunda şekillenmesinden dolayı atlarda kullanışlı değildir. Yetişkin, durgun yada kondisyonu düşük atların HP ihtiyacı oldukça düşüktür. Gelişmiş ve laktasyondaki kısraklarda diyetin büyük bir bölümü baklagiller değil ise protein desteği yapılması gerekmektedir.

HAM SELÜLOZ İHTİYACI Ham selüloz ihtiyacı yaşa ve performansa bağlı olmakla beraber rasyon KM’sinde en az % 12-16 HS bulunmalıdır . Saf kan tay ve 1 yıllıklar için rasyonda en yüksek HS miktarı KM’de % 18’dir. Tipik at kuru otu ham selülozdan zengin, depolanmış, kaliteli olması gerekir.

MINERAL MADDE İHTİYACI Minerallerin olgun ve büyümekte olan atlara verilmesi önerilmektedir. Tuz konsantre ve kaba yem karışımına % 0.5-1 oranında karıştırılmalıdır. Tuz ihtiyacı atın çalıştığı iş ve hava sıcaklığına göre değişiklik gösterir. Mineral madde noksanlığı belirlenmiş coğrafi bölgelerde serbest su içme ve yalama taşlarıyla ihtiyacın karşılanması oldukça etkili bir yöntemdir. Yalama taşları kullanılırken atlara özel olmasına dikkat etmelidir.

At yalama taşı ile sürekli tuz almalıdır

Laktasyondaki kısrak ilk 2 laktasyon ayında günde 30 g tuz ve devam eden laktasyonda 15 g tuz/gün almalıdır

Yarış atı ağır bir antrenmandan sonra ve yarıştan sonra 15-30 g tuz almalıdır

İş atları ağır işten sonra 15-30 g tuz almalıdır.

Mineral karması ile ilave Na alımı ağır çalışan at ve laktasyondaki atta ihtiyacı kapatmaz. Zn noksanlığı yaşlı aygırlarda görülür. Se ilavesi atta yarış sırasında eritrositler ve plazma enzimi üzerine peroksit sentezinin bir etkisi olmaz.

VITAMIN İHTİYACI Taze yeşil yemler ve gün ışığına maruz kalmış yemler atların vitamin ihtiyacını genelde karşılayabilmektedir. Yemler, propiyonik asitle muhafaza edildikleri zaman ya da uzun süre depolandığı zaman vitamin A aktivitesinin çoğunu kaybeder. Gün ışığından faydalanamayan atlarda D vitamini yetersizliği oluştuğundan rasyona bu vitaminin ilave edilmesi gerekir. Uzun süre düşük kaliteli yemlerle beslenen atlarda E vitamini yetersizliği şekillenebilmektedir. B kompleksi vitaminler ise atların kolonunda sentezlendiğinden dolayı rasyona katılmasına gerek yoktur. Laktasyon ve büyüme için daha yüksek vitamin A gereklidir. Çalışan ve yarış atları için yüksek Vit E olması gerektiği savunulmaktadır. Vit B1 ve folik asit' de çalışan atlar için ilave edilmelidir.

SU İHTİYACI Atların su ihtiyacı otomatik olarak veya elle karşılanır. Kova ile sulamada su yemlemeden 2-3 saat önce ve yemlemeden 2-3 saat sonra verilir. Yani günde 4 kez su verilir. Sıcak günlerde veya büyük stres sonunda su verilişi sıklaştırılır. Yoğun ve zorlu çalışmış atlara soğuk su bol miktarda verilmez, aksi taktirde mide mukozasında iltihaplanma gözlenir (su-kolik olayı). Su sıcaklığı 9-11 °C olmalıdır. Atların aşırı su tüketmemesi gerekir. Aşırı tüketimde alyuvarlar zarar görür. Genelde su içine tuz ilavesi önerilir. Dinlenmede su ve elektrolit kayıplarının karşılanması zorunludur.

YEM VERME SIKLIĞI: Ruminantlar en az günde 2 kez yem almalıdır. At beslemede ise alışılmış durum 3 öğündür .

Karma ve kaba yemler 3 öğüne dağılır:

Konsantre yem

Kaba yem

Sabah 1/3 (1/3)

Öğle 1/3

Akşam 1/3 (2/3)

Arzu edilen, kısa aralıklarla küçük miktarların tüketilmesidir. Gerekli olan aralık atın, besin maddesi ihtiyacı, durumu, yem çeşidi ve karışıma bağlıdır. Kural olarak atlar günde 2 öğün yemlenir, gündüz 10 saat, gece 14 saatlik aralar ile bu uygulanır. Konsantre yemin yüksek oranda verildiği ve tüketildiği durumlarda, uzun bir yemleme aralığı olur ve olumsuzluklar gözlenebilir. Bunlar mide-bağırsak kanalının aşırı yüklenmesi sonucu oluşan timpaniden kolik’e kadar uzanır, kalın bağırsaktaki mikroorganizmalar sürekli besin gelişimine bağlı olarak azalırlar. Uzun süre yem tüketme aralığında (12 h ve yukarısı) bağırsak bakterilerinin sayıları ve aktiviteleri artar. Tekrar normale dönmesi uzun süre alır.

Pratikte önce konsantre, sonra kaba yem vermek alışkanlıktır. Aslında sindirimin rahatlığı için (tükürük salgısı, midede yemlerin katmanlaşması, pasaj hızı v.b.) kaba yem ile birlikte lapa yemler verilir. Yemlemeden önce karma lapa yemler temizlenir. Hacme göre genelde tartılmadan paylaştırılır ve verilir.

Yem tüketimini takiben atlar yorucu işlere sürülmemelidir. Dolu mide ile işe başlama solunum ritmini de bozar.

YEM DEĞİŞTİRME: Her yem değiştirme, riskini de beraberinde getirir. Bu riskler her kuru ot ve konsantre yemler için ayrı ayrı gelişir. Daha çok çayıra çıkış veya ahıra giriş dönemlerinde (3-5 günde) tehlikeler gelişir. Çayıra çıkmadan önce kuru ot ile yemlenmelidir. Çayırda çimlenmenin yüksek olduğu dönemde timpani olasılığı artar; bu durumda sabah çayıra çıkmadan önce konsantre yem verilmemelidir.

Genel olarak yemlemede enerji durumu önemlidir. Bu nedenle aylık tartımlar objektif karar vermede rol oynar. Bu göğüs genişliği (dirsek eklemi arkasında) ile belirlenir. Ayrıca kılların görünümü ve parlaklığı, çiğneme durumu, dışkı yoğunluğu, genel durum (odun ve kalasları kemirme, saman tozlarını tüketme) yemleme için doğru kriterlerdir. Özellikle dışkı, yem kombinasyonu araştırılmalıdır .